Schiedam ligt vlak naast Rotterdam, maar voelt als een eigen wereldje. Je loopt er langs smalle grachten, oude pakhuizen en branderijen, en boven de daken steken wieken uit die hoger zijn dan die van welke traditionele windmolen ook. De stad dankt haar karakter aan eeuwen jeneverproductie, en dat verleden zie, ruik en proef je nog op veel plekken.
Een dag is genoeg om de hoogtepunten rustig mee te pakken. Deze route begint bij de molens aan de rand van de binnenstad, gaat via het Jenevermuseum naar de historische havens en eindigt met een goede maaltijd. Onderweg krijg je tips om het jezelf makkelijk te maken, van parkeren tot de beste momenten voor een pauze.
Aankomen en parkeren
Schiedam is goed bereikbaar met de trein. Vanaf station Schiedam Centrum loop je in ongeveer een kwartier naar de binnenstad, of je pakt de tram of bus. Kom je met de auto, dan is het slim om niet tot in het hart van het centrum te willen rijden: de straten zijn smal en langs de grachten is weinig plek.
Een paar praktische punten om rekening mee te houden:
- Parkeer in een parkeergarage aan de rand van het centrum en loop het laatste stuk.
- Houd rekening met betaald parkeren in de binnenstad, ook in het weekend.
- Kom op zaterdag op tijd, want rond de markt en winkels wordt het druk.
- Draag goede schoenen: veel straten en kades hebben klinkers.
Ochtend: de hoogste molens ter wereld
Begin je dag bij de molens langs de Noordvest, de oude vestinggracht. Schiedam heeft de hoogste traditionele windmolens ter wereld. Ze werden zo hoog gebouwd om boven de pakhuizen en branderijen uit nog genoeg wind te vangen, want het graan dat ze maalden was nodig voor de moutwijn waaruit jenever werd gestookt. Molen De Noord is met ruim dertig meter de hoogste van allemaal.
Wandel langs de singel van molen naar molen; de afstanden zijn kort en het pad is prettig om te lopen. Bij De Nieuwe Palmboom zit het Nationaal Molenmuseum, waar je meer leert over de werking en geschiedenis. Als de molen draait, kun je vaak naar binnen en zie je het maalwerk in actie. Kijk vooraf even of er die dag iets te zien is, want dat hangt af van vrijwilligers en het weer.
Middag: het Jenevermuseum
Vanaf de molens loop je zo de binnenstad in naar het Jenevermuseum aan de Lange Haven. Het museum zit in een oude branderij en laat zien hoe Schiedam ooit honderden branderijen en mouterijen telde. De stad stond door de roetuitstoot zelfs bekend als ‘Zwart Nazareth’. Je ziet hoe moutwijn wordt gestookt, welke kruiden er gebruikt worden en waarom jonge en oude jenever zo van elkaar verschillen.
Een proeverij hoort er natuurlijk bij. Neem dat gerust mee, maar plan het liever na de lunch dan op een lege maag. Rijd je zelf, dan kun je vaak ook kiezen voor een alcoholvrij alternatief of een kleine hoeveelheid.
Wandelen langs de grachten
Na het museum is het tijd om de binnenstad op je gemak te verkennen. Loop over de Lange Haven en de Korte Haven, waar statige panden, oude pakhuizen en ophaalbruggen het beeld bepalen. Op het Grote Markt vind je de Grote of Sint-Janskerk, en vlakbij staat het Stedelijk Museum met moderne en hedendaagse kunst. Ook de ruïne van Huis te Riviere, het oude kasteel waar de stad omheen ontstond, is een korte omweg waard.
Wil je weten of er tijdens je bezoek een markt, festival of rondvaart is, dan vind je actuele berichten en evenementen uit de stad bij schiedamkrant, handig om je dag op af te stemmen. Zeker in de zomer zijn er rond de havens geregeld activiteiten die een wandeling extra levendig maken.
Eten en drinken
Voor lunch kun je terecht bij de cafés en lunchrooms rond de havens en de Hoogstraat, de oude winkelstraat. Bij mooi weer zijn de terrassen aan het water een fijne plek om even te zitten en het stadsleven te bekijken. Reserveer bij voorkeur als je op een zaterdag of feestdag komt.
Voor het diner heb je in de binnenstad keuze uit verschillende restaurants, van eenvoudige eetcafés tot iets uitgebreider. Probeer ergens een gerecht of cocktail met lokale jenever; meerdere zaken spelen daar graag op in. Zo sluit je de dag af met de smaak waar de stad haar naam aan te danken heeft.
